به دلیل وجود شرایط خاص در کشور ممکن است برخی سفارش ها با تاخیر تحویل داده شود.
وقتی صحبت از واردات از چین، واردات از دبی یا خرید از سایتهای خارجی مانند خرید از علیبابا، خرید از آمازون میشود، اغلب به قیمت خرید کالا توجه می شود. اما قیمت واقعی کالا، در فاکتور فروشنده خارجی معین نمی شود، بلکه در گمرک کشور مقصد مشخص میشود.
حقوق گمرکی مجموعهای از هزینههای قانونی است که دولت برای ورود کالا به کشور دریافت میکند. عوارض گمرکی یا حقوق گمرکی به کنترل واردات به داخل کشور، حمایت از تولید داخلی، تنظیم بازار و تأمین درآمدهای دولت کمک می کند. به همین دلیل، آشنایی دقیق با حقوق گمرکی برای بازرگانانان که قصد ترخیص کالا از چین یا ترخیص کالا از دبی اهمیت زیادی دارد.
حقوق گمرکی یا عوارض گمرکی، مجموعه هزینهها و مبالغ قانونی است که دولت بابت ورود کالا به کشور از واردکننده دریافت میکند.این هزینهها با هدف تنظیم واردات، حمایت از تولید داخلی و کنترل بازار تعیین میشوند. حقوق گمرکی معمولاً بر اساس ارزش کالا، نوع آن و کد تعرفه گمرکی تعیین میشود. پرداخت صحیح عوارض گمرکی یا حقوق گمرکی شرط اصلی ترخیص کالا از گمرک است.
۱. حقوق ورودی (Import Duties)
حقوق ورودی رایجترین نوع حقوق گمرکی است و تقریباً همه واردکنندگان با آن سر و کار دارند.
این مفهوم در واقع مجموع پرداختی واردکننده برای ترخیص کالا محسوب میشود و از دو بخش تشکیل شده است:
حقوق ورودی = حقوق گمرکی پایه + سود بازرگانی
در فرآیندهایی مثل خرید از چین یا خرید از دبی، تمام محاسبات اصلی گمرک بر اساس حقوق ورودی انجام میشود.
۲. حقوق خاص (Specific Duties)
در حقوق خاص، ملاک محاسبه ارزش کالا نیست، بلکه مقدار فیزیکی آن است. این حقوق خاص برای کالاهایی استفاده میشود که نوسان قیمتی زیادی دارند یا ارزشگذاری دقیق آنها دشوار است.یعنی دولت بهازای هر واحد مشخص، مبلغ ثابتی دریافت میکند؛ مثلاً:
• هر کیلو ۵ دلار
• هر عدد ۲ یورو
۳. حقوق نسبی (Ad Valorem)
در حقوق نسبی، حقوق گمرکی یا عوارض گمرکی درصدی از ارزش گمرکی کالا (CIF) محاسبه میشود؛ مانند:
• ۴٪ از ارزش گمرکی
• ۱۰٪ از ارزش CIF
۴. حقوق ترکیبی
حقوق ترکیبی،واردکننده کالا هم مبلغ ثابت (حقوق خاص) هم درصدی از ارزش کالا (حقوق نسبی) را بهصورت همزمان پرداخت کند. در این روش به کنترل بیشتر قیمت و حجم واردات کمک می کند.
محاسبه حقوق گمرکی بر اساس ارزش گمرکی کالا (CIF) تعیین می شود که شامل:
• قیمت خرید کالا
• هزینه حملونقل
• هزینه بیمه تا گمرک ورودی
پس از مشخص شدن این ارزش:
1. نرخ حقوق گمرکی پایه اعمال میشود
2. سود بازرگانی اضافه میگردد
3. عوارض و مالیاتهای قانونی محاسبه میشود
و در نهایت مبلغ نهایی قابل پرداخت مشخص میشود.
حقوق گمرکی برای همه کالاها یکسان نیست و به عوامل متعددی بستگی دارد، از جمله:
• کد تعرفه گمرکی (HS Code)
• نوع مصرف کالا (مصرفی، صنعتی یا مواد اولیه)
• کشور مبدأ کالا و قانون جدید پرداخت عوارض صادراتی
• توافقنامههای تجاری
• شرایط اقتصادی و سیاستهای روز دولت
مراحل پرداخت حقوق گمرکی یکی از مهم ترین بخشهای ترخیص کالا محسوب میشود. مراحل پرداخت حقوق گمرکی یا عوارض گمرکی عبارتند از:
۱. ثبت اظهارنامه گمرکی
در نخستین مرحله، واردکننده یا ترخیصکار موظف است اطلاعات کامل کالا را در سامانه گمرک ثبت کند. این اطلاعات شامل نوع کالا، تعداد، وزن، ارزش، کشور مبدأ و مقصد است.
۲. تعیین ارزش و کد تعرفه گمرکی
پس از ثبت اظهارنامه، ارزش گمرکی کالا (معمولاً بر اساس ارزش CIF شامل قیمت کالا، هزینه حمل و بیمه) تعیین میشود. همزمان، کد تعرفه گمرکی (HS Code) کالا مشخص میگردد .
۳. محاسبه حقوق و عوارض گمرکی
در این مرحله، گمرک با توجه به ارزش کالا، کد تعرفه، نوع حقوق گمرکی و سود بازرگانی، مبلغ نهایی قابل پرداخت را محاسبه میکند.
۴. پرداخت الکترونیکی حقوق گمرکی
پس از اعلام مبلغ، پرداخت حقوق و عوارض از طریق درگاههای رسمی و بهصورت الکترونیکی انجام میشود.
۵. صدور مجوز ترخیص کالا
در مرحله نهایی، پس از تأیید پرداخت و تکمیل بررسیهای لازم، مجوز ترخیص صادر میشود و کالا اجازه خروج از گمرک و ورود به بازار داخلی را پیدا میکند.
حقوق گمرکی یک مفهوم کلی و نسبتاً ثابت است، اما سود بازرگانی ابزاری تنظیم بازار است. دولت میتواند با افزایش یا کاهش سود بازرگانی واردات یک کالا را محدود کند یا آن را تسهیل نماید .به همین دلیل، سود بازرگانی انعطافپذیرتر از حقوق گمرکی است.
برای مدیریت درست هزینههای گمرکی و جلوگیری از پرداخت مبالغ اضافی، رعایت این سه اصل کاملاً ضروری است:
۱. شناخت دقیق انواع حقوق گمرکی
حقوق گمرکی تنها یک عدد ثابت نیست و بسته به نوع کالا، شیوه واردات و سیاستهای تجاری کشور میتواند متفاوت باشد. آشنایی با حقوق ورودی، حقوق خاص، حقوق نسبی و حقوق ترکیبی کمک میکند هزینهها واقعبینانه برآورد شوند و تصمیمگیری دقیقتری در واردات انجام گیرد.
۲. انتخاب صحیح کد تعرفه گمرکی (HS Code)
کد تعرفه گمرکی مهمترین عامل تعیینکننده میزان حقوق و عوارض است. انتخاب نادرست HS Code میتواند منجر به افزایش هزینه، جریمه یا حتی توقف کالا در گمرک شود.
۳. بهرهگیری از مشاوره ترخیصکار حرفهای
همکاری با ترخیصکاران باتجربه کمک می کند تا فرآیند محاسبه حقوق گمرکی، ثبت اسناد و ترخیص کالا بدون ریسک انجام شود.
