در دنیای واردات، یک اشتباه کوچک در اسناد میتواند به توقف کالا، افزایش هزینهها و از دست رفتن زمان منجر شود. بسیاری از بازرگانانی که از مسیرهایی مثل خرید از چین، خرید از دبی، خرید از آمازون یا خرید از علیبابا اقدام به تأمین کالا میکنند، پس از شروع واردات از چین یا واردات از دبی با اصطلاحات و مدارکی روبهرو میشوند که شناخت دقیق آنها ضروری است. یکی از مهمترین این اسناد، «ترخیصیه» است؛ مدرکی که نقش کلیدی در تحویل کالا از گمرک دارد. چه در فرآیند ترخیص کالا از چین باشید و چه در ترخیص کالا از دبی، آشنایی با ترخیصیه میتواند مسیر واردات را برای شما سادهتر، سریعتر و کمهزینهتر کند.
ترخیصیه یا delivery-order چیست؟
ترخیصیه سندی رسمی است که توسط شرکت حملونقل یا نماینده قانونی آن صادر میشود و به صاحب کالا یا نماینده او اجازه میدهد محموله وارداتی را تحویل بگیرد. این سند در واقع تأیید میکند که مالک کالا مشخص است و مانعی برای تحویل محموله وجود ندارد. بدون ترخیصیه، حتی اگر تمام مراحل گمرکی انجام شده باشد، امکان دریافت کالا از انبارهای گمرک وجود نخواهد داشت.
در ترخیصیه چه اطلاعاتی درج میشود؟
در ترخیصیه اطلاعاتی ثبت میشود که برای شناسایی دقیق کالا و مالک آن ضروری است. این اطلاعات معمولاً شامل نام فرستنده و گیرنده، شماره بارنامه، نوع کالا، تعداد بستهها، وزن ناخالص و خالص، نام شرکت حملونقل، مبدأ و مقصد کالا و تاریخ صدور ترخیصیه است. صحت این اطلاعات اهمیت زیادی دارد، زیرا هرگونه مغایرت در اطلاعات میتواند سبب تأخیر در ترخیص کالا از گمرک شود.
تفاوت بارنامه و ترخیصیه
بارنامه سندی است که هنگام حمل کالا صادر میشود و نشاندهنده قرارداد حمل بین فرستنده و شرکت حملونقل است. اما ترخیصیه زمانی صادر میشود که کالا به مقصد رسیده و قرار است تحویل داده شود. بهعبارت ساده، بارنامه سند حمل کالا است، در حالی که ترخیصیه مجوز تحویل کالا از شرکت حمل و انبار گمرک محسوب میشود.
تفاوت سند ترخیص و ترخیصیه
سند ترخیص مدرکی است که پس از انجام کامل تشریفات گمرکی و پرداخت حقوق و عوارض صادر میشود و نشان میدهد کالا از نظر گمرک اجازه خروج دارد. در مقابل، ترخیصیه پیشنیاز تحویل کالا از شرکت حملونقل است و قبل از صدور سند ترخیص دریافت میشود. بنابراین این دو سند، هرچند نام مشابهی دارند، اما کاربردهای کاملاً متفاوتی دارند.
مراحل واگذاری ترخیصیه
در برخی موارد، صاحب کالا ترجیح میدهد فرآیند ترخیص را به یک شرکت بازرگانی یا ترخیصکار بسپارد. در این حالت، واگذاری ترخیصیه انجام میشود. مراحل واگذاری ترخیصیه عبارتند از:
مرحله اول: انتخاب نماینده مناسب
در ابتدا، صاحب کالا باید نماینده موردنظر خود را انتخاب کند. این نماینده میتواند یک شخص حقیقی، ترخیصکار رسمی یا شرکت بازرگانی معتبر باشد که تجربه کافی در امور گمرکی دارد.
مرحله دوم: تهیه مدارک شناسایی
در این مرحله، مدارک شناسایی صاحب کالا و نماینده معرفیشده آماده میشود. این مدارک معمولاً شامل کارت ملی، کارت بازرگانی (در صورت نیاز) و اطلاعات ثبتی شرکت است.
مرحله سوم: تنظیم معرفینامه یا وکالتنامه
صاحب کالا باید یک معرفینامه یا وکالتنامه رسمی تنظیم کند برای آن که انجام امور ترخیص به نماینده واگذار شده است.
مرحله چهارم: ارائه مدارک به شرکت حملونقل
پس از آماده شدن مدارک، تمامی اسناد شامل معرفینامه، اصل یا کپی بارنامه و مدارک شناسایی به شرکت حملونقل یا نماینده آن ارائه میشود تا فرآیند واگذاری ترخیصیه بررسی شود.
مرحله پنجم: تأیید واگذاری
شرکت حملونقل مدارک ارائهشده را بررسی میکند و در صورت صحت اطلاعات و کامل بودن اسناد، واگذاری ترخیصیه را تأیید مینماید.
مرحله ششم: صدور ترخیصیه به نام نماینده
پس از تأیید نهایی، ترخیصیه به نام نماینده معرفیشده صادر میشود. از این لحظه، نماینده بهصورت قانونی مجاز است کالا را تحویل گرفته و مراحل ترخیص از گمرک را پیگیری کند.